آژیر ضد انفجار و چراغ گردان ضد انفجار تجهیزاتی برای اعلام هشدار صوتی و نوری در محیطهایی هستند که گاز، بخار یا گرد و غبار قابلاشتعال وجود دارد. در این محیطها، یک جرقه کوچک از تجهیز معمولی میتواند فاجعهآفرین باشد. به همین دلیل، هشدار باید با تجهیزاتی داده شود که برای مناطق خطرناک طراحی و گواهی شدهاند. در این مقاله ویژگیها، کاربردها و نکات انتخاب آژیر ضد انفجار را مرور میکنیم.
آژیر ضد انفجار چیست؟
آژیر ضد انفجار (Explosion-Proof Sounder) تجهیزی هشداردهنده است که بدنه و قطعات داخلی آن طوری ساخته شدهاند که اگر جرقه یا حرارتی داخل آن ایجاد شود، به محیط بیرون منتقل نشود و باعث اشتعال گاز یا گرد و غبار اطراف نشود.
چراغ گردان یا چشمکزن ضد انفجار (Beacon) هم همین نقش را برای هشدار نوری دارد. در محیطهای پرسروصدا، یا جایی که افراد از گوشی محافظ استفاده میکنند، هشدار نوری مکمل ضروری هشدار صوتی است. به همین دلیل بسیاری از مدلها بهصورت ترکیبی (آژیر و چراغ در یک دستگاه) ساخته میشوند.
ویژگیهای آژیر ضد انفجار
- هشدار صوتی قدرتمند: تا 122 دسیبل (dB(A))، برای شنیده شدن در محیطهای پرسروصدای صنعتی
- گواهیهای بینالمللی ATEX و IECEx: تأیید رسمی برای استفاده در مناطق خطرناک
- حفاظت در برابر نفوذ IP66 و IP67: مقاوم در برابر گرد و غبار، باران و فرورفتن موقت در آب
- کاربری در مناطق Zone 1، 2، 21 و 22: مناطق خطر گاز و گرد و غبار
- سیگنالهای قابل انتخاب: چندین تن هشدار صوتی برای تفکیک نوع خطر، مثل آتش، نشت گاز یا تخلیه
مناطق خطرناک (Zone) یعنی چه؟
در استانداردهای ATEX و IECEx، محیطهای دارای خطر انفجار بر اساس احتمال حضور ماده قابلاشتعال دستهبندی میشوند:
- Zone 1: گاز یا بخار قابلاشتعال گاهی در شرایط عادی کار وجود دارد.
- Zone 2: حضور گاز یا بخار در شرایط عادی بعید است و در صورت وقوع، کوتاهمدت است.
- Zone 21 و Zone 22: معادل همین دو منطقه، برای گرد و غبار قابلاشتعال.
دستهبندی مناطق هر سایت را معمولاً مهندس ایمنی یا طراح پروژه در نقشههای Hazardous Area مشخص میکند. تجهیز انتخابی باید با همان منطقه سازگار باشد.
کاربرد آژیر ضد انفجار در صنایع
- نفت و گاز: سکوها، پالایشگاهها، ایستگاههای تقویت فشار و مخازن
- پتروشیمی: واحدهای فرآیندی و انبار مواد شیمیایی
- صنایع شیمیایی: سالنهای تولید و انبار حلالها و مواد قابلاشتعال
- نیروگاه: مناطق سوخترسانی و گاز
- فولاد: واحدهای تولید گاز و مناطق دارای گرد و غبار
- سیمان و معدن: محیطهای پرگرد و غبار و معادن زیرزمینی
- آب و فاضلاب: ایستگاههایی که در آنها گازهای خطرناک تولید میشود
این تجهیزات معمولاً به سیستم اعلام حریق و گاز (Fire & Gas) یا دتکتورهای گاز متصل میشوند و با تشخیص خطر، بهصورت خودکار فعال میشوند.
7 نکته کلیدی برای انتخاب آژیر ضد انفجار
- منطقه خطر (Zone): تجهیز باید برای منطقهای که نصب میشود گواهی داشته باشد.
- گروه گاز و کلاس دمایی: گروه گاز (IIA، IIB یا IIC) و کلاس دمایی (T1 تا T6) باید با مواد موجود در محیط مطابقت داشته باشد.
- شدت صدا: شدت صدا با افزایش فاصله کم میشود. هشدار باید در دورترین نقطه، بهوضوح بلندتر از صدای محیط باشد.
- نوع هشدار: فقط صوتی، فقط نوری یا ترکیبی. در محیطهای پرسروصدا حتماً هشدار نوری را هم در نظر بگیرید.
- نوع چراغ: گردان، چشمکزن (فلاشر) یا LED ثابت، و رنگ آن (قرمز برای خطر، زرد یا آبی برای هشدارهای دیگر).
- ولتاژ تغذیه: معمولاً 24 ولت DC یا 110 و 230 ولت AC، متناسب با سیستم کنترل.
- درجه حفاظت و جنس بدنه: برای فضای باز، محیطهای خورنده و ساحلی، IP66 و IP67 و بدنه مقاوم انتخاب کنید.
برندهای معتبر
ویرا صنعت ماموت آژیر ضد انفجار اورجینال و چراغهای هشدار را از برندهای معتبر جهانی تأمین میکند، از جمله R. STAHL، Eaton، CEAG و WAROM. انتخاب برند بر اساس گواهی مورد نیاز پروژه، مشخصات فنی و بودجه انجام میشود.
برای دیدن سایر محصولات این حوزه، صفحه تجهیزات ضد انفجار را ببینید.
چرا ویرا صنعت ماموت؟
ویرا صنعت ماموت از سال ۱۳۹۰ در دو بخش جرثقیل و اتوماسیون صنعتی فعالیت دارد و عضو وندور لیست بسیاری از شرکتهای نفت، گاز، پتروشیمی، فولاد و نیروگاهی است.
- مشاوره تخصصی برای انتخاب تجهیز متناسب با منطقه خطر
- تأمین اورجینال از برندهای معتبر بینالمللی
- بررسی فنی و گواهیها پیش از تحویل
- پاسخگویی سریع در استعلام و پشتیبانی
سوالات متداول
تفاوت آژیر ضد انفجار با آژیر معمولی چیست؟
آژیر معمولی ممکن است با جرقه یا حرارت داخلی، گاز اطراف را مشتعل کند. تجهیز ضد انفجار طوری ساخته و آزمایش شده است که این اتفاق نیفتد و گواهی رسمی برای مناطق خطرناک دارد.
ATEX و IECEx چه فرقی دارند؟
ATEX الزام اتحادیه اروپاست و IECEx سیستم گواهی بینالمللی است. هر دو نشان میدهند تجهیز برای مناطق خطرناک تأیید شده است. بسیاری از پروژهها یکی از آنها را الزام میکنند.
برای استعلام قیمت چه اطلاعاتی لازم است؟
منطقه خطر (Zone)، گروه گاز و کلاس دمایی، نوع هشدار (صوتی، نوری یا ترکیبی)، شدت صدا، رنگ چراغ، ولتاژ تغذیه و برند مورد نظر.
مشاوره و استعلام قیمت
برای دریافت مشاوره فنی و استعلام قیمت آژیر ضد انفجار، با واحد فروش ویرا صنعت ماموت تماس بگیرید یا از صفحه تماس با ما پیام دهید.
بهسازی فرآیند تخصص ماست.
تلفن: ۰۲۱۴۴۰۳۵۶۸۰ | ایمیل: sales@mammoot.com | اینستاگرام: v.s.mammoot